Duyurular

Blog Sayfamız En iyi Google Chrome ile Görüntülenmektedir.
Yeni Makale Eklememiz icin Lütfen support@hitlan.com -E-Mail Atarak Talepte Bulununuz.

3 Ağustos 2012 Cuma

Cpanel Sunucuda Perl Açığını Kapatmak


Özellikle Yer sağlayıcıların dikkat etmesi gereken en önemli şeylerden biri sunucu güvenliğidir.Sunucu güveliği alınmadığı taktirde müşterilerin sitesini riske atmış olursunuz.Sunucu güvenliği perl kapatma ile bitmese bile güncel açıkları takip ettiğiniz taktirde son derece etkili güvenlik önlemleri alabilirsiniz.Güvenlik önlemi dışında daha çok önem vermeniz gereken şey yedekleme… Yedekleme hayat kurtarır mümkünse günlük veya en kötü haftalık ve aylık yedek almayı unutmayın. Gelelim etkili açıklardan olan perl açığını kapatma.perl açığı kapatılmadığı taktirde sunucunuz rootlanma ihtimali dahil mevcuttur. perl yanında cgi açığını da ihmal etmeyin. SSH Şu komutu giriyoruz
chmod 700 /usr/bin/perl
Sadece bu komut sayesinde perl izinlerini kısıtlamış oluyor .perl uzantılı girişlerde Forbidden uyarısı alarak hacker amacına ulaşamıyor. Bu işlem sonrası cpanel siteadresi.com/cpanel ve siteadresi.com/whm den ulaşılamaz
WHM : siteadresi.com:2086
cPanel : siteadresi.com:2082
dan ulaşmanız gerekecektir.Ayrıca cpanelde şifre sıfırlama kısmı çalışmayacak sizin whm den yapmanız gerekecektir.
Bir sonraki güvenlik yazısında görüşmek üzere…

Mysql Portunu Dışarıdan Erişimi Kapatmak.



MYSQL portunu dışarıya kapatarak dışardan mysql a yapılacak müdahaleleri engelleyebilirsiniz.Dışarıya mysql kapatmanız taktirde mysql portuna gelecek saldırıları kısmen engelleyebilir ve mysql den veri çekimini engelleyebilirsiniz…

CPanel Sunucunuzda 3306 portunu yani mysql portunu kapatmak için
cd /etc
nano my.cnf
bind-address=127.0.0.1

Şu kodu giriyoruz.Bu işlem sonrası service mysql restart komutu ile mysql serveri yeniden başlatıyoruz.
Bu işlem sonrası MYSQL local da çalışarak dış etkenlerden korunmuş olacaktır.

Wordpress Config Yolunu Değiştirme Guvenlik Önlemi



Son zamanlarda wordpress hacklemmeleri malesef çoğaldı.Bunların bir çok sebebi olabilir fakat ilk önce kendi güvenliğinizi almanız gerekli.Config dosyasını şifreleyerek ve config dosyasının yolunu değiştirerek en önemli güvenlik işlemlerinden bir kaçını yapmış olursunuz.
FTP Bağlanıyoruz  wp-load.php dosyasını açıyoruz.
 if ( file_exists( ABSPATH . ‘yenidosyayolu/wp-config.php’) ) {
/** The config file resides in ABSPATH */
require_once( ABSPATH . ‘ ‘yenidosyayolu/wp-config.php ‘ );
} elseif ( file_exists( dirname(ABSPATH) . ‘ ‘yenidosyayolu/wp-config.php ‘ ) && ! file_exists( dirname(ABSPATH) . ‘/wp-settings.php’ ) ) {
/** The config file resides one level above ABSPATH but is not part of another install*/
require_once( dirname(ABSPATH) . ‘ ‘yenidosyayolu/wp-config.php /wp-config.php’ );
‘yenidosyayolu” kısmını siz wp config nereye attıysanız öyle değiştiriyorsunuz.
İşlem bu kadar wp-config yolunu değiştirmiş oluyorsunuz.Uzaktan wp config erişim riski biraz daha düşüyor.
Bu işlem %100 güvenlik tabiki sağlamaz fakat karşı tarafın işini zorlaştıracaktır.

Brute Force Protection Hatasi Çözümü


Zaman zaman hatalı şifre girmeseniz bile cpanel Brute Force Protection Hatası verebilir bunun sebebi bilinmez ama en olmadık zamanlarda çıktığı bilinir:).Birazdan anlatacağım yöntem ile Brute Force Protection u sıfırlayabilir ve ban listesini temizleyebileceksiniz.
 Brute Force Protection Hatası Çözümü
SSH bağlanıyoruz ( banlıyım bağlanamıyorum diyorsanız  İDRAC, KVM veya Windows Serverden Giriş Yapabilirsiniz.
mysql cphulkd
delete from brutes;
delete from logins;
quit
İşlem tamamdır.Şimdi rahatlıkla cpanele bağlanabilirsiniz.

Plesk 10 Kurulumu



Son sürüm olan plesk 10 gerçekten başarılı duruyor.Linux da plesk 10 kurulumunu anlatacağım şimdi.Kurulum süresi boyunca genellikle onay komutu vereceğiz kurulum zaten kendinden gelecek.Kuruluma….
wget http://download1.parallels.com/Plesk/PP10/10.4.4/CentOS5/parallels_installer_v3.11.0_build111102.17_os_CentOS_5_i386
chmod +x parallels_installer_v3.11.0_build111102.17_os_CentOS_5_i386
./parallels_installer_v3.11.0_build111102.17_os_CentOS_5_i386

Bu işlemler ile plesk indirdik ve kurulumu başlattık.Şimdi soruları cevaplıyoruz
installing or upgrading Parallels products, be sure to back up your data. ( enter ) Evet
Select product software source (enter ) evet
HTTP Proxy Setup  ( enter ) Evet
1. [ ] Parallels Plesk Panel  ( 1 e basarak seçiyoruz ve enter basıyoruz. )
about installation, upgrade, and other problems? [Yes]:  ( enter ) evet
2. (*) Full
Install all components. (  2 basıp enter basıyoruz )
Determining the amount of free disk space  ( enter ) evet
Preparing Your System for Product Installation  ( enter ) evet
Evet Bu kadar 2-3 yer hariç hep enter diyerek geçtik
Kurulum bitince  https://ipadresi:8443/ şeklinde plesk panele bağlanabilir bilgilerde kullanıcı adı root şfirenizde kendi root şifrenizdir.

Yeni Cpanel Temasi Blue Roy


Merhaba.Cpanel ‘de maalesef ücetsiz cpanel tasarımı sunulmuyor.Fakat geçmiş aylarda cpanel ücretsiz siyah ve mavi renkerin yoğunlukta kullandığı hoş bir tema ücretsiz dağıttı.Bu tema kurulumu oldukça kolay.Blue Roy cPanel teması tamamen Ücretsizdir.Tüm Cpanel / WHM kullanan herkez bu temayı SSH ‘den çok kolay bir şekilde SN ler içersinde Ücretsiz bir şekilde kurabilir.




Nano ve Pico Kurulumu



Merhaba ; Linux bir sunucuda kesinlikle vazgeçilmez olan nano ve pico kurulumunu konumuzun devamında anlatacağım.Pico ve nano sayesinde yazılaibilir dosyaları ssh de açarak düzenleyebilir ve kolayca kaydedip çıkabilirsiniz.Bir çok kurulumun şeyinde çoğunlukla nano ile editlemeli anlatırlar bu yüzden bir linux sunucuda nano ve pico kesinlikle şart.

NANO KURULUMU ;
yum install nano
PİCO KURULUMU ;
pkg_add -r pico
Kurulımlarımız bitti :)

1 Ağustos 2012 Çarşamba

Rkhunter Kurulumu


Rkhunter ile sunucunuz da virüs taraması yapabilir ve virüsleri kaldırabilirsiniz.Rkhunter virüs tarama özelliği olduğu gibi shell tarama özelliği de mevcuttur.Rkhunter cron bağlayarak her gün otomatik tarama yapar ve size sonuçları rapor edebilir…
Rkhunter Kurulumu ile ilgili bir çok makale olmasına rağmen bir çok sitedeki linkler hasarlı.
Rkhunter Kurulumu geçelim
wget http://garr.dl.sourceforge.net/project/rkhunter/rkhunter/1.4.0/rkhunter-1.4.0.tar.gz
tar -zxvf  rkhunter-1.4.0.tar.gz
cd rkhunter-1.4.0
./installer.sh –layout default –install
/usr/local/bin/rkhunter –update
/usr/local/bin/rkhunter –propupd
Rkhunter Kurulumunu tamamladık.
Manuel Tarama yapmak için
/usr/local/bin/rkhunter -c
Rkhunter cron a bağlamak için
nano -w /etc/cron.daily/rkhunter.sh
#!/bin/sh
(
/usr/local/bin/rkhunter –versioncheck
/usr/local/bin/rkhunter –update
/usr/local/bin/rkhunter –cronjob –report-warnings-only
) | /bin/mail -s ‘rkhunter Daily Run (PutYourServerNameHere)’  mail@ozkula.com.tr
REMEMBER TO CHANGE (PutYourServerNameHere) AND mail@ozkula.com.tr
chmod 700 /etc/cron.daily/rkhunter.sh
Bu işlemler ile de otomatiğe bağladık her gün otomatik tarama yapıp sonuçları size iletecektir

Cpanel Log Dosyalari Nerede


WHM ve cPanel Girişleri Logları;
/usr/local/cpanel/logs/login_log
WHM ve cPanel de oluşan hataların logları;
 /usr/local/cpanel/logs/error_log
WHM otomatik yedekleme logları;
/usr/local/cpanel/logs/cpbackup
 WHM ve Cpanel de oluşan Lisans Hatalarının logları;
  /usr/local/cpanel/logs/license_log
WHM ve cPanel derleme sırasında oluşa hataların lgoları;
   /usr/local/cpanel/logs/access_log
WHM tailwatchd da çıkan hataların logları;
 /usr/local/cpanel/logs/tailwatchd_log

iftop Kurulumu Sunucudaki Veri Akisi Takibi


İftop ile sunucunuzdaki dışarı çıkan verilerin takibini yapabilirsiniz.iftop üzerinden sunucunuza bağlantı kuran ip adreslerini de takip edebilmeniz.İftop sayesinde basit düzeyde saldırıları da engelleyebilirsiniz
iftop kullanabilmeniz için libpcap ihtiyacınız var korkmayın libpcap hiç bir güvenlik açığı size yaratmaz rahatlıkla kurabilirsiniz.
Libpcap kurmadığınız taktirde You’re not going to get very far without libpcap. hatası alabilrisiniz
Bazı sunucularda libpcap kendinden gelir siz emin olmak için tekrar kurulumu gerçekleştirin
libpcap kurulumu
 yum install libpcap-devel
iftop kurulumu
cd /usr/src
http://www.ex-parrot.com/~pdw/iftop/download/iftop-0.17.tar.gz
gzip -d iftop-0.17.tar.gz
tar xvf iftop-0.17.tar
cd iftop-0.17
./configure
make
make install
iftop

Linux'u Ping'e Kapatmak.


Basit ping saldırılarına karşı ve en önemlisi kötü amaçlı kullanmak için ip adresini tespit etmelerini engellemek için basit ama etkili bir yöntem sunucuyu dışarıdan pinge kapatmak.Ping kapatmanızın – bir yönü yoktur yapmanızda fayda mevcut…

Linux u ping e kapatmak için,
sysctl -w net.ipv4.icmp_echo_ignore_all=1

Reboot atınca bu işlem gider kalıcı yapmak için
 nano /etc/sysctl.conf
net.ipv4.icmp_echo_ignore_all=1 ekliyorsunuz
Linux sunucunuzu ping e kapatmış oluyorsunuz.

Ram Kulanımı Takibi Detaylı


Sunucunuz da hangi hesap , hangi program basit bir bash scripti ile görebilirsiniz.Size ramdetay komutu ile hesapların anlık ram kullanımını paylaşacak bash scripti…

cd /usr/bin
nano ramdetay
#/usr/bin/!
clear
echo “——————————”
echo “Sunucu Ram Durumu Belirtiliyor”
echo “——————————”
ps aux | awk ‘{arr[$1]+=$4} END {for (i in arr) {print i,arr[i]}}’ | sort -k2nr
echo “——————————”
ctrl + x ile kaydedip çıkıyoruz ve bundan sonra ramdetay komutu ile anlık hangi hesabın , programın ram kullanımını takip edebileceksiniz
örnek çıktı,

Sunucu Ram Durumu Belirtiliyor
——————————
root 9.9
mysql 1.7
nobody 1.6
dovecot 0.8
mailnull 0.2
named 0
USER 0

Centos Disk Mount Etme


Centos sunucunuza sonradan disk eklediğinizde sunucuya okutmadan eklemden malesef kullanamazsınız.Disk ekleme işlemine de mount diyoruz.Makale devamında centos a sonradan disk ekleyip ve bu diski kullanmayı …
İşlemlere başlayalım öncelikle ekli diskleri tespit edelim
fdisk -l | grep “Disk”
 Örnek çıktı ,
Disk /dev/sda: 250.0 GB, 250000000000 bytes
Disk /dev/sdb: 250.0 GB, 250059350016 bytes

Bu çıktıya göre 2×250  sunucumuzda disk var.Fakat şuan sadece 250 gb kullanılabilir 250 gb sonradan eklendiği için kullanılamaz durumda bunu da kullanabilir yapmak için
Önce yeni diski formatlayalım
 mkfs.ext3 /dev/sdb
Şimdi yeni diskin dosyalarının nereden duracağını yani nereye mount edeceğini ayarlayalım
mkdir /hdd2
Ve son olarak yeni diski mount ediyoruz.
mount /dev/sdb /hdd2
Her şey bu kadardı df -h çıktısı ile disklerinizi görebilirsiniz

Htop Kurulumu



Merhabalar ;Tüm Sunucularımız da kullandığımız htop şimdi sizlere anlatacağım , Önce htop anlatmak gerekirse htop sunucunuzu anlık takip etme amaçlı kullanılmaktadır.Htop sayesinde o an sunucuda kimler ne kadar cpu harcamakta , Çekirdek durumu , Ram durumunu bizlere sunmaktadır.Htop hiç bir yükü olmamakla birlikte bizlere sunucumuzun uptime durumunu da göstermektedir.

Htop Kurulumu
wget http://dag.wieers.com/rpm/packages/htop/htop-0.4.1-1.0.rh8.dag.i386.rpm
Ardından
rpm -ivh htop-0.4.1-1.0.rh8.dag.i386.rpm
Kurulum bitmiştir.Bundan sonra SSH bağlandığımızda htop komutunu yazarak sunucunuzu anlık izleyebilirsiniz.
Güncelleme ” 30.07.2012 ” 
Yukarıdaki anlatım her forum , blog da geçmekte fakat geçerliliğini yitirdi linkler ölü.
Centos 32 bit sunucuya htop kurulumu için yeni yöntem ,
wget http://dag.wieers.com/rpm/packages/htop/htop-1.0.1-2.el5.rf.i386.rpm
rpm -ivh rpmforge-release-0.5.2-2.el5.rf.i386.rpm
yum -y install htop
Ve sorunsuz htop kurulumunu gerçekleştirdik

Mac id ile Windows Vds Kurulumu



Merhaba.
Bu Makalemizde Mac ID ile Windows Server 2003 Vds Kurulumunu Videolu Detaylı Bir Sekilde Anlattık, Videoyu izleye bilir veyada Bilgisayarınıza indirebilirsiniz.
Bir Daki Makalemizde, Debian, Ubuntu ve FreeBSD Mac ID Sistemi Kullanan Vds Kurulumlarını Anlatacagız.

MAC adresi nedir?

Ortam Erişim Kontrolü (MAC - Media Access Control) adresi, ağ ekipmanının donanımıyla ilişkilendirilen bir 48-bitlik tanımlayıcıdır. Ayrıca MAC adresi, bir cihazın yazılımına değil donanımına bağlanmış olması nedeniyle, fiziksel adres olarak da adlandırılabilir. MAC adresi yandaki biçime uygun bir onaltılık sayı olarak görüntülenir: 01-23-45-67-89-AB.
Bir ağda iletişim kurma yeteneğine sahip her cihazın bir MAC adresi vardır. Ağ yazıcıları, bilgisayarlar ve Ethernet veya kablosuz olmasından bağımsız olarak tüm yönlendiriciler MAC adreslerine sahiptir.Çoklu ağ arabirimlerine sahip aygıtların, çoklu MAC adresleri vardır- - her ağ arabirimiyle ilintili bir adres bulunmaktadır.
İki tür MAC adresi bulunmaktadır: LAA (Locally Administered Address - Yerel Yönetilen Adres) ve UAA (Universally Administered Address - Evrensel Yönetilen Adres). UAA, yazıcı üzerindeki bir ağ arabirimi ile daimi olarak ilişkilendirilmiştir, LAA ise Yerleşik Web Sunucusu aracılığyla değiştirilebilir.
Varsayılan olarak, LAA, tamamen sıfırlara ayarlanmıştır ve kullanılmamaktadır. LAA için tanımlanmış herhangi bir değer bulunmadığında, yazıcı, UAA'yı, MAC adresi olarak kullanacaktır. LAA'ya bir değer atanması halinde, yazıcı, UAA'yı görmezden gelecek ve bunun yerine, MAC adresi olarak LAA'yı kullanacaktır.
Her ne kadar, LAA için bir değer ilave ederek, bir ağ cihazının MAC adresini değiştirmek mümkün olsa da, bu yaygın şekilde başvurulan bir uygulama değildir. UAA, genellikle ağ ile bağlanmış bir aygıtın MAC adresidir. IP adresleri kolayca değiştirildiğinden, MAC adresleri bir ağdaki özel bir cihazı tanımlamak açısından daha güvenilir bir yöntemdir.


NOT:Video'yu Crom ile Acıyorsanız ve Media Player Eklenti Yüklenmesini İstiyor ise Exporarlerle Acarak izleyebilirsiniz.

Mac id ile Centos Vds Kurulumu


Merhaba.
Internet Ortamında Uzun Süredir Takip Ettiğimiz Ancak MAC ID SISTEMI ile Vds Kurulumu Detaylı Anlatanın Olmadıgını Fark Ettik Türkiyede Bu Sistemi Kulanan 1, 2 Firma Haric Hic bir Firma Kullanmamaktadır,
Bu Nedenle Mac Id Sistemi ile Vds Kurulumunun Detaylı Anlatan Olmadıgından Siz Müşterilerimize ve Ziyaretcilerimize Detaylı Videolu Bir Makale Hazırlamaya Karar Verdik.
İlk Önce Mac Adresi ve Mac id Sistemi Nedir, Kısaca Ondan Bahsedelim.

MAC adresi nedir?

Ortam Erişim Kontrolü (MAC - Media Access Control) adresi, ağ ekipmanının donanımıyla ilişkilendirilen bir 48-bitlik tanımlayıcıdır. Ayrıca MAC adresi, bir cihazın yazılımına değil donanımına bağlanmış olması nedeniyle, fiziksel adres olarak da adlandırılabilir. MAC adresi yandaki biçime uygun bir onaltılık sayı olarak görüntülenir: 01-23-45-67-89-AB.
Bir ağda iletişim kurma yeteneğine sahip her cihazın bir MAC adresi vardır. Ağ yazıcıları, bilgisayarlar ve Ethernet veya kablosuz olmasından bağımsız olarak tüm yönlendiriciler MAC adreslerine sahiptir.Çoklu ağ arabirimlerine sahip aygıtların, çoklu MAC adresleri vardır- - her ağ arabirimiyle ilintili bir adres bulunmaktadır.
İki tür MAC adresi bulunmaktadır: LAA (Locally Administered Address - Yerel Yönetilen Adres) ve UAA (Universally Administered Address - Evrensel Yönetilen Adres). UAA, yazıcı üzerindeki bir ağ arabirimi ile daimi olarak ilişkilendirilmiştir, LAA ise Yerleşik Web Sunucusu aracılığyla değiştirilebilir.
Varsayılan olarak, LAA, tamamen sıfırlara ayarlanmıştır ve kullanılmamaktadır. LAA için tanımlanmış herhangi bir değer bulunmadığında, yazıcı, UAA'yı, MAC adresi olarak kullanacaktır. LAA'ya bir değer atanması halinde, yazıcı, UAA'yı görmezden gelecek ve bunun yerine, MAC adresi olarak LAA'yı kullanacaktır.
Her ne kadar, LAA için bir değer ilave ederek, bir ağ cihazının MAC adresini değiştirmek mümkün olsa da, bu yaygın şekilde başvurulan bir uygulama değildir. UAA, genellikle ağ ile bağlanmış bir aygıtın MAC adresidir. IP adresleri kolayca değiştirildiğinden, MAC adresleri bir ağdaki özel bir cihazı tanımlamak açısından daha güvenilir bir yöntemdir.


NOT:Video'yu Crom ile Acıyorsanız ve Media Player Eklenti Yüklenmesini İstiyor ise Exporarlerle Acarak izleyebilirsiniz.

Cpanel Nginx Kurulumu


Kurulum için SSH’a bağlanıyoruz.
Kod:
cd /usr/local/src
wget http://nginxcp.com/latest/nginxadmin.tar
tar xf nginxadmin.tar
cd publicnginx
./nginxinstaller install
Kurulumun sonunda bu hatayi verecektir.
Kod:
access key doesn’t exist create it in
Bu hatayı gidermek için WHM Panelinizden
Main >> Cluster/Remote Access >> Setup Remote Access Key
Then click Generate New Key yapmanız gerekmektedir.
Tekrar bu komutu çalıştırınız..
Kod:
/nginxinstaller install
Belli bir süre çalıştırdıktan sonra kurulumun sonunda
****************************** ***********
çalıştırılması gereken komut
****************************** ***********
çalıştırılması gereken komutu SSH uyguladıktan sonra
Kod:
Main > Plugins > NginxAdmin
Crontab komutunu uygulamanız gerekmektedir.
Ssh a
Kod:
crontab -e
yazınız.Sonuna aşağıdaki komutu giriniz.
Kod:
0 */1 * * * /usr/sbin/tmpwatch -am 1 /tmp/nginx_client
NginxAdmin kaldırmak için ise;
Kod:
cd /usr/local/src
wget http://nginxcp.com/latest/nginxadmin.tar
tar xf nginxadmin.tar
cd publicnginx
./nginxinstaller uninstall
ve son kez olarak ta;
Ssh a
Kod:
crontab -e
yazınız.Sonuna aşağıdaki komutu siliniz.
Kod:
<strong>0 */1 * * * /usr/sbin/tmpwatch -am 1 /tmp/nginx_client </strong>
Aşağıdaki adresten sitenizin adını yazıp Kontrol Edebilirsiniz.

?
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
Welcome to the Nginx Admin installer……Starting Install
Generating vhosts…
Traceback (most recent call last):
File “/scripts/createvhosts.py”, line 2in ?
import yaml
File “/usr/lib/python2.4/site-packages/PyYAML-3.10-py2.4-linux-x86_64.egg/yaml/__init__.py”, line 26
SyntaxError: ‘yield’ not allowed in a ‘try’ block with a ‘finally’ clause
Installing WHM interface
deploying booster rockets
Traceback (most recent call last):
File “/usr/local/src/publicnginx/nginxinstaller2″, line 9,in ?
import createvhosts
File “/usr/local/src/publicnginx/createvhosts.py”, line 2,in ?
import yaml
File “/usr/lib/python2.4/site-packages/PyYAML-3.10-py2.4-linux-x86_64.egg/yaml/__init__.py”, line 26
SyntaxError: ‘yield’ not allowed in a ‘try’ block with a ‘finally’ clause
Bu şekilde bir hata alırsanız Python Kurulumu yapmamız gerek Kolay iş
?
1
2
3
4
5
6
7
cd /usr/local/src
wget http://python.org/ftp/python/2.5.6/Python-2.5.6.tgz
tar -zxvf Python-2.5.6.tgz
cd Python-2.5.6
./configure
make
make install
Tekrar kuruluma başlatın kuracaktır
?
1
2
cd /usr/local/src/publicnginx
./nginxinstaller install

Hazır Yapılandırılmış php.ini Dosyası.


Merhaba.
Siz Değerli Müşterilerimiz için Linux ( Centos ) Sunucuları için php.ini Dosyası Yapılandırılmıştır.
Sunucunuzun sftp ile baglanarak var olan php.ini dosyası ile degiştirmeniz daha sonra SSH'den ( service httpd restart ) Komutunu Uyguladığınızda Ayarlarınız Aktif Olmuş Olacaktır.
NOT: php.ini Dosyasının Güvenlik Yapılandırılmaları dahil olmak üzere Web Siteler için Gerekli Tüm yapılandırılmalar Tamamen Ayarlanmış Bir Sekildedir.
php.ini Dosyasını Ekten indirebilirsiniz.
Saygılarımızla.
Ekli Dosya:
php.ini.zip php.ini.zip

Linux Yardımcı Komutları


Sık kullanılan Unix komutları:
  Komut           Açıklama
  ______________  ____________________________________________________________
  ls              Çalışma anındaki dosya ve dizinleri listeler (kısa)
  ls -l           Çalışma anındaki dosya ve dizinleri listeler (uzun) 
  ls -al          Çalışma anındaki dosya ve dizinleri listeler (uzun .)
  cd xyz          xyz dizinine geçer
  cd ..           Bir üst dizine çıkar
  cd              Ana dizine geçer
  cd /usr/bin     /usr/bin dizinine geçer
  pwd             Çalışma anındaki dizini gösterir(print working directory)
  mkdir xyz       xyz adlı bir dizin oluşturur
  rmdir xyz       xyz adlı dizini siler
  rm -r xyz       xyz adlı dizini ve altdizinlerini siler
  cat f1          f1 dosyasının içeriğini ekranda gösterir
  cat f1 > f2     f1 in içeriğini f2 ye silerek yazar
  cat f1 >> f1    f1 i f2 ye ekler
  cat f1 f2 > f3  f1 ve f2 yi birleştirir ve f3 e ekler
  tail f1         f1 in son 10 satırını ekrana yazar
  tail -23 f1     f1 in son 23 satırını ekrana yazar
  head f1         f1 in ilk 10 satırını ekrana yazar
  more f1         f1 in içeriğini sayfa sayfa ekranda gösterir
  rm f1           f1 dosyasını siler
  rm -i f1        f1 i silmeden önce onay bekler
  cp f1 f2        f1 in kopyasını f2 ye oluşturur
  cp -i f1 f2     f2 dosyası varsa üzerine yazmadan önce uyarır
  mv f1 f2        f1 in ismini f2 olarak değiştirir
  mv f1 /xyz      f1 i /xyz dizinine taşır
  chmod           dosyaların erişim izinlerini değiştirir
  w               Sistemde o anda bulunan kullanıcıları listeler
  who             Sistemde o anda bulunan kullanıcıları listeler
  finger trk1234  trk123 adlı kullanıcı hakkında ayrıntılı bilgi verir
  chfn            finger bilgilerinizi değiştirir
  write trk1234   trk1234 nın ekranına mesaj gönderir. Ctrl+D ile sonlanır 
  talk trk1234    trk1234 ile chat yapmak için iki parçalı pencere açar
  mail            maillerinizi gösterir
  pine            maillerinizi gösterir
  date            tarih ve saati ekranda gösterir
  cal             bulunduğumuz ayın takvimi ni görüntüler
  cal 2000        2000 yılına ait takvimi görüntüler
  wc f1           f1 in kaç karakter,kelime,satırdan oluştuğunu gösterir
  grep xx f1      f1 in içindeki xx katarının bulunduğu satırları listeler
  diff f1 f2      f1 in f2 den kaç satır farklı olduğunu gösterir
  file f1         f1 in dosya tipini gösterir
  history         daha önce yazılan son 50 komutu listeler
  exit            Linux sisteminden çıkar
  passwd          Linux giriş şifrenizi değiştirir

Linux Telnet Komutları


localhost# top 
top sistemle ilgileri ekrana basar .Ne zamandan beri çalışıyor? Hangi prosesler var? ne kadar swap ne kadar bellek kullanılıyor? vs
ctrl+d ya da q ile çıkıyorsunuzs Dizinde bulunan herşeyi listeler.
ls -a Gizli dosyalar ve dizinlerle beraber listeler.
ls -l Bütün dosyaları boyut ve tarihini göstererek listeler.
tar -zxpf Uzantısı tar.gz olan sıkıştırılmış dosyaları açar
tar -xpf Uzantısı .tar olan dosyaları açar.
gunzip Uzantısı .gz olan dosları açar.
cp Dosyayı kopyalar.
mv Bir dosyayı başka bir dizine taşımanızı sağlar yada dosya adını değiştirir.
mkdir Yeni bir dizin oluşturmanızı sağlar.
rmdir Belirtilen dizini silmenizi sağlar.
rm Dosya silmenizi sağlar.
rm -rf Dizin silmenizi sağlar.
cd Belirtilen dizine geçmenizi sağlar.
cd .. Bir üst dizine geçmenizi sağlar.
cd ~ En üst dizine çıkmanızı sağlar.
pwd O anda bulunduğunuz dizini görüntüler.
pico Belirtilen dosyayı text editör ile düzenlemenizi sağlar.
ftp Belirtilen siteye FTP bağlantısı sağlar.
lynx Belirtilen siteyi görüntüler.
df Harddisk istatistiklerini gösterir.
quota Disk kullanımınızı gösterir.
uname İşletim sisteiminin durumunu gösterir.
whoami Kendi bilgilerinizi gösterir.
who Sunucuya bağlı olanları gösterir.
last Hesabınıza yapılan en son bağlantıyı gösterir.
whereis Belirtilen dosyanın nerede olduğunu gösterir.
mail Postalarınızı kontrol eder.
ps -x Sizin çalıştırdığınız işlemleri gösterir.
ps -a Sunucuda çalıştırılan tüm işlemleri gösterir.
ps -ux Çalıştırılan işlemlerin CPU/RAM kullanımıyla gösterir.
kill Pid numarası verilen işlemi durdurur.
kill -9 Pid numarası verilen eggdrop işlemini durdurur.
killall Belirtilen program türündeki tüm işlemleri durdurur.
whatis Belirtilen komutun açıklamasını verir.
man Komut hakkında yardım görüntüler
passwd Shell hesabınıza girerken kullandığınız şifreyi değiştirmenizi sağlar.
vhosts yada vhost Sistemde bulunan vhostları (virtual host) listeler.(BNC için kullanabilirsiniz)
[--------------------------------------------]
T E R İ M L E R
TeLnet : Uzaktaki Sunucuya Bağlanmak için Kullanılır.Sadece Komut Sistemidir...
SSh : Uzaktaki Sunucuya Bağlanmak için Kullanılır.Sadece Komut Sistemidir...
Raw : Uzaktaki Sunucuya Bağlanmak için Kullanılır.Sadece Komut Sistemidir...
RLogin : Uzaktaki Sunucuya Bağlanmak için Kullanılır.Sadece Komut Sistemidir..
Complite : Anlamı Kurulumu TekrarLamakTır. Bazen Sadece Make Atılması için Solenir.

PORT KONTROL ETME KODU: fuser -n tcp PORT
Configure : Ircd Ve Servicesiniziin iLk Kurulumunu Yapmanızı Sağlar
Make : İrcd Nize Ve Servicesinizi Configure Yaptığınızda iÇindeki oz Dosyların Açılımını Yaparak kuruLumu TamamLamanızı Sağlar.
Make install : Makenin Devamıdır Complite i Bitirir...!
Tar & Gz : Dosyanın Sıkıstırılmıs Halidir...
K O M U T L A R
Mv : Dosyanın ismini Değiştirmek için Kullanılır | Mv Eski_eski_adı Yeni_Adı
cp : Makinada Home Klasorunun iCin De Acılmıs Bir Dosyadan Tar.gz Halindeki Dosyaları Çekmenizi Sağlar. Mesala Chatshell Makinasında depo Diye Bir Bolum Vardır Ve Bu Bolumde Ircd/Services/Eggdrop/Bnc/Proxy koruması Gibi Programlar Vardır..
-----Komut Örneği ---------------------------
cp /home/depo/Unreal3.1.3-Komora.tar.gz /home/LoginAdın
-----------------------------------------------
Tar Açma komutları :
tar -zxvf DosyaAdı.Tar.gz
tar -xf dosyaadı.tar
gunzip dosyaadı.zip
gunzip dosyaadı.gz
rm -rf dosyaadı Tamamen Dosyayı Siler...
rm -f isim Sayfa Yada Conf u Siler
rm -r Size Sorarak DosyaLarı Siler.
-------- Örnekler ------------------
rm -rf *.db Sonu Db uzantılı Dosya Siler...
rm -rf Unreal3.2.3 Unreal3.2.3 u Siler.
rm -rf *.txt Sonu txt uzanTılı DosyaLarı SiLer
----------------------------------------
crontab : Linux Da ÇoğunLukla İrcd ve ServicesLerin Kapandığında Otomatik Tekrar Açılması için Kullanılır..
Bu Komutu Kullana Bilmeniz iCin Bir Dosya olusturup içine Crontab in işlev Yapıcağı zaman
ve açacağı dosya yı belirtmeniz gerekir. Mesala Soner Dosyasına Bu işlevi Gerçeklestirdikten Sonra crontab soner yazıp Enterladınızda Devreye Girer..
make clean : Çoğunlukla Unreal Serisinde Kullanılır. Src içinde Sonu .o uzantılı Dosyaları Ve Ircd Açılmasını Sağlayan Dosya yı Siler Bu Komuttan Sonra Tekrar Make Atmanız Gerekir.
make : Ircd/Services/Eggdrop Vb.. Programların Kurulması icin KullanıLır.
make install : Ircd/Services/Eggdrop Vb.. Programların Kurulması icin KullanıLır.
./Config : Ircd/Services/Eggdrop Vb.. Programların Kurulması icin KullanıLır.
./Configure : Ircd/Services/Eggdrop Vb.. Programların Kurulması icin KullanıLır.
DosyaLarı linuz Formatında Sıkıstırmak :
tar -cf DosyaAdı.tar DosyaAdı/ Dosyı Sıkıstırır Ve Uzantısını Sadece Tar Yapar.
________________________________________
PowerUseR
04-21-2007, 10:09 AM
Telnet Yardim
Önsöz 
Bu dokumanı Linux üzerinde çalışmaya başladıgımdan beri notlarımı tuttugum defterimdeki karalamalardan düzenledim.Önce birkaç basit linux komutu yazmayı düşündügüm bu dokumanın bu kadar uzuyabilecegi hiç aklıma gelmemişti.Benim linux kullanımı ögrenim süreci içinde eksikligini çok zamanlar hissettigim bu dokumanı sizlerle paylaşmak güzel.En azından benim çektigim zorlukların bir parçasını siz yaşamayacaksınız.Arama motorlarında Linux ile ilgili komut aratıp hep aynı şeylerle karşılaşmaktan vakt-i zamanında çok sıkılmıştım.Umarım bu dokuman diger linux komutlarıyla ilgili can sıkıcı dokumanlara benzememiştir.
Bu dokumanda komutları , bazı temel linux ayarları ve sıkça gelen bazı sorulara yanıtlar vermeye çalıştım.İyi bir linux kullanıcısı olmak ancak komutların ve ayarların tatbikiyle olur. Ögrendiklerimizi tatbik etmedigimiz sürece sadece okumuş olmaktan öteye gidemeyiz.Ögrendiklerinizi linux üzerinde denemenizi öneriyorum. 
Linux hakkında 
Linux Unix'in free distribution versiyonudur.Finli bir bilgisayar mühendiligi ögrencisi olan Linus Torvalds tarafından Minix (küçük bir Unix sistemi -Andy Tanenbaum tarafından yazılmıştır. ) denilen işletim sisteminin daha gelişmişini yazmak amacıyla hobi olarak (kerneli) Helsinki Unv.'de yazılmaya başlanmıştır.İsmi yazarının adından gelen bu işletim sistemi yazıldıgı gibi okunur (linax diye okuyan arkadaşlara teessüf ediyorum J ).Linux işletim sistemi bazı özelliklerinden dolayı (protech mode-32bitlik OS-Multiuser-Multitasking) 386 ve daha üstü mikroişlemciler kullanmaktadır.Genelde Unix ve türevi işletim sistemleri hem paralı (AT&T'nin bir linux türevi System V 1500$) hem de serverlar için kullanılırken Linux free ve PC ortamında artı server ortamında da kullanılmaya başlandı.Linux ve türevleri System V ve Posix.1 uyumludur.
Açıklamalar
'localhost#' bu karakter dos altinda bulunulan ortam gibidir yani "c:" imgesiyle eş anlamlıdır."root" kullanıcısı sistemin en yetkili kullanıcısıdır.Tüm Unix türevlerinde oldugu gibi Linuxte key sensetive'dir yani büyük harf küçük harf ayrımı yapar. 
Komutlar
"localhost#" karakteri önüne yazılmıştır.Komuta parametre "-" işareti ile eklenir yani "komut -parametre" şeklindedir.Komutlar yazılırken tırnak ya da çift tırnak ifadeleri yoktur.Sistem bilgisi edinilirken boru (pipe) yani | işareti bilgileri ekran dolana kadar olan kısmı alınabilir. Linux versiyonu olarak RedHat'ı ve onun üzerindeki programları baz aldık.Bazı program ya da betik isimlerini komut olarak yazdık mesela "messages" bir betiktir ama komut dedik anlaşılırlık açısından karmaşıklıga yol açmasını istemedigim için böyle yaptım.Bazı komutların çalışmaması sisteme girdiginiz kullanıcı ile alakalıdır mesela ifconfig komutunu roottan başka kullanıcı ile kullanmazsınız.Bazı komutlar çalışmayabilir nedeni ise o programın sistem yüklenirken standart olarak gelmemesinden kaynaklanır.Bazı komutların klasörler üzerinde yapılabilmesi için "-r" parametresi konulmalıdır.Mesela "rm" komutu dosyaları siler ama klsör silmek için "rm -r" komutu kullanılır. Komutların ya da programların hakkında daha ayrıntılı bilgi için manuel sayfaları (man) okunmalıdır.

TEMEL KOMUTLAR
1-) Yardım komutları
2-) Sistem hakkında bilgi veren komutlar
3-) Çok çeşitli İşlemler

1-) YARDIM KOMUTLARI
localhost# komut -- help
komut yerinde yazılı olan şey hakkında bilgi verir mesela "localhost# ls --help" bu "ls" komutu hakkında bilgi verir.
localhost# (komut , program) man 
man önünde yazılı olan şey ne ise hakkında bilgi verir.Bu bir komut ya da program ya da başka birşey de olabilir.man ile aldıgımız bilgilere manuel sayfaları deniliyor.man sayfasından çıkmak için "q" harfine basmak yeterlidir.Kullanımı "localhost# man ls"
bu ls komutu hakkında bilgileri ekrana getirir.
localhost# info (komut , program)
komut ya da program hakkında bilgileri verir.

localhost# apropos (komut , program)
Komut ya da program hakkında bilgi verir.
localhost# whatis (komut , program)
Yukarıdakilerle aynı
localhost# help (komut , program)
Yukarıdakilerle aynı

2-) SİSTEM HAKKINDA BİLGİ VEREN KOMUTLAR
localhost# ls 
içinde bulunulan klasördeki bulunan dosya ve klasörleri listeler (dostaki "dir" komutu)
parametreleri
-i inode numaralarına bakmamızı saglar. 
-F çalıştırılabilir dosyaları listeler
-l liste şeklinde ekrana çıkarır
-a tüm dosyaları ve klasörleri gösterir gizlileride dahil.Başında nokta '.' İşareti bulunan dosya ya da klasörler gizlidir.

localhost# pwd
hangi klasörün altında bulundugunuzu ekrana basar mesela /home/root/deneme/ gibi.path'imizi görüntüler.
localhost# whoami 
Hangi kullanıcı ile sistemde bulundugunuz ekrana basar mesela root .
localhost# du 
disk usage yani diskinizde hangi klasör ne kadar yer kaplıyor onu ögrenirsiniz kullanımı "localhost# du /etc" bu komutla /etc dizini ne kadar yer tutar onu ögreniriz.
Parametreleri
-b byte cinsinden 
-k kilobyte cinsinden
-m megabyte cinsinden 
-s özetler
-x başka bir filesystem varsa onuda hesaplar
-c toplam
-h insanın okuyacagı şekilde ekrana basar.
En çok -h parametresini kullanmanızı tavisye edebilirim.
localhost# uname 
Sistem hakkında bilgi edinmek için kullanılır.Hangi versiyon linux ? kernel versiyonu nedir? Vs 
Parametre
-a all yani tüm bilgileri ekrana basar 
-m işletim sisteminin çalıştıgı donanım hakkında bilgi verir.
-r işletim sisteminin dagıtım numarasını ekrana basar.
-v versiyonunu ekrana basar.
kullanımı "localhost# uname -a " şeklindedir.
bunun gtop (gnome top), ktop (kde top) gibi Xwindows versiyonlarıda vardır.
localhost# vmstat
ne kadar swap ne kadar memory kullanılıyor sistem hakkında bilgi verir.
localhost# hostname 
Sisteminizin networkteki adını gösterir.Eger "localhost# hostname deneme" yazarsanız ve rootsanız hostnameniz yani networkte makinamızın adı deneme olarak degişir.
localhost# domainname
Sisteminizin network adını gösterir.Eger "localhost# domainname deneme" yazarsanız ve rootsanız domainname'iniz yani networkumuzun adı deneme olarak degişir.Yani networkünüzün adı degişir.
localhost# dnsdomainname
yukarıdaki açıklamaların dns ile ilgili olan şekli.
localhost#ypdomainname
yp (NIS server) ile ilgili yukarıdaki açıklamalar.
localhost# ypwich
bu komutla sistemde bir NIS (Network Information Server) varsa bunu ögreniriz.NIS 'in görevi ag ile ilgili ayarlamaları ve bilgi akışını saglamaktır.Eger bir networkte NIS server varsa tüm makineler bunu bilirler ve hesap isimleri , şifreler , kullıcı dizini , kabuk , giriş dizini vs gibi bilgiler bu server üzerindedir.
localhost# env 
Öntanımlı ya da sonradan tanımlanmış çevre degişkenlerini listeler
localhost# printenv
Yukarıdaki env komutuyla aynı işlevi yerine getirir.
localhost# alias
Sistemdeki öntanımlı ya da sonradan tanımlanmış aliaslar yani takma isimleri lsteler
Açıklama:alias bir komutun takma ismidir yani çok uzun bir komuta alias yaparak kısa şekilde kullanılabilir mesela "localhost#shutdown -hf now" yerine sadece "localhost# kapat" şekliden bir alias verilebilir.aliaslar /etc/bashrc içine şu şekilde yazılır.
alias ls="ls -al" mesela her ls yazışımızda ls 'in parametreli halini çıkaracak ekrana.
alias kısakomut="gerçek komut" şeklide yazılır
localhost# listalias
sistemin ve userların kullandıkları aliasları listeler.
localhost# runlevel
Hangi init seviyesinde bulundugunuzu ekrana basar.7 init seviyesi vardır 
init 0 sistemi kapar. 
init 1 tek kullanıcı
init 2 çok kullanıcı ama full degil NFS (Network File System) destegi yok
init 3 full multiuser destegi (genelde kullanılan budur.) 
init 4 unused 
init 5 Xwindow
init 6 reboot
gibi ama bunlar Linux versiyonları arasında degişebilir hakkında bilgi edinemek için 
/etc/inittab dosyasına bakabilirsiniz.
Kullanımı "localhost# runlevel" yazarsanız sadece hangi modda oldugunuzu ekrana basar
"localhost# init 4" yazarsanız 4.moda geçer yani hangi sayıyı yazarsanız o moda geçer. "localhost#init q" eger /etc/inittab dosyasında bir degişiklik yapıldıysa bu komut ile yapılan degişiklikler onaylanır.
localhost# telinit 
init ile hemen hemen aynı işlevlere sahip.
localhost# mount 
Sistemdeki mount edilmiş deviceleri ekrana basar.
Eger siz birşeyleri mount etmek istiyorsanız kullanımı en genel haliyle "localhost#mount -t filesystem hangi.device.mount.edilecek nereye.mount.edilecek."
Örnegin "localhost# mount -t iso9660 /dev/cdrom /mnt/cdrom" bu komut cdrom'u (/dev/cdrom) mnt dizininin altındaki cdrom dizinine (/mnt/cdrom) mount eder (-t iso9660 cdromların filesystemleri).Biz kendi oluşturdugumuz bir klasörede mount edebilirdik.
localhost# umount hangi_device 
hangi_device ile verilen device adını bulundugu dizi mount edildigi klasör ile olan baglantısını keser.Bu ise umount işlemidir.Kullanımı "localhost# umount hangi.device" yani "localhost# umount /dev/cdrom" cdromu umount eder (komut unmount degil umount'tur dikkat ediniz lütfen )
localhost# groups 
Hangi kullanıcı grubunda iseniz onu gösterir.Genelde evlerdeki sistemlerdeki kullanıcılar username ile aynıdır grup numarası.
localhost# df 
Sistedeki disk alanı hakkında bilgi verir.
localhost# cal
Tarih ile ilgili bilgiler
localhost# last
en son logonları yani sisteme girişleri listeler.
localhost# tree 
Klasör ve dosyaları bir agaç görüntüsü ile gösterir.
localhost# ali
maillerinizdeki kişilere taktıgınız aliaslar gösterir.
localhost# shells
sistemdeki kullanılabilir shell'leri (kabukları) gösterir.
localhost# uptime 
makine ne kadar süredir açık.
localhost# jobs 
Sistemdeki arka plandaki görevler
localhost# logname
kullanıcı adını gösterir.

localhost# find 
Aradıgınız bir dosya ya da klasörü bulmaya yarar.
Parametreleri
-name isim ile arar.
-perm izinleri ara
-links linke sahip dosyaları ara.
-user kullanıcı:hangi user ismi verirseniz ona dair olan dosyaları arar.
-atime n: n gün içinde erişilen dosyaları arar.
-mtime n: n gün içinde işlem gören dosyalar.
-ctime n: n gün içinde degiştirilen dosyalar.
Kullanımı "localhost# find aranacak.yer parametre." 
Mesela "localhost# find /etc -name inittab" bu inittab isimli dosyayı /etc klasörü içinde arar.
localhost# chkconfig 
Kullanılan linux ile ilgili bilgileri ekrana basar.
localhost# lsdev
yüklenmiş donanımları listeler.
localhost# procinfo 
Sistem hakkında ayrıntılı bilgileri ekrana basar.
localhost# pppstat
ppp istatistigini ekrana basar.
localhost# lsof
Sistemin açtıgı ve kullandıgı dosyaları listeler.
localhost# date 
Tarihi ekrana basar.Ya da tarihi degiştirmekte kullanırız.Mesela  2 000-12-31 23:57
Teklinde sokmak için tarihi "localhost# date 123123572000 " komutunu veririz.
localhost# ps 
Çalışan prosesleri listeler.Kullanımı parametreleriyle birlikte "localhost# ps -aux" şeklindedir.kill komutu ile proseslerin numaralarına bakarak istenilen bir proses öldürürülebilir.
localhost# lsmod 
modulleri listeler.
localhost# mtools 
msdos disketler üzerinden işlem yapmak için kullanılır.Bu işlemden önce mount etmeye gerekl yoktur.Disket sürücü linuxte hem block device hemde character device olarak işlem görebilir.Block deviceler bir filesysteme sahiptirler ve bundan ötürü mount edilmeleri gerekir.mtools ile yapılan işlemlerde floppy character device olarak işlem yaptıgından mount etmeye luzum yoktur.
Örnek kullanımlar "localhost#mcopy deneme.txt" bu dosyayı disketten alıp bulundugu dizine kopyalar gibi.
localhost# finger
Sistemde bulunan kullanıcıları listeler."localhost#Finger -l kullanıcı adı" şeklinde komutla ilgili kullanıcı hakkında detaylı bilgi ediniriz.
localhost# free 
memory ile ilgili istatistikler .Ne kadar kullanılıyor ne kadarı free gibi.
localhost# w
bu komut o anda sistemdeki kullanıcıların ne ile meşgul olduklarını görmenizi saglayan komut.
localhost# file dosya_adı
dosya_adı parametresiyle verilen dosyanın hakkında bilgileri ekrana basar.
localhost# cat /proc/cpuinfo
İşlemci hakkında bilgiler.Hızı bayrak durumu hangi nesil işlemci vs gibi bilgiler.
localhost# cat /proc/inports
Sistemdeki kartların kullandıkları bellek bölgeleri.
localhost# cat /proc/scsi
Sistemdeki scsi kartları ve modelleri.
localhost# /proc/interrupts
Sistemdeki yazılım kesmelerini gösterir.
localhost# cat /proc/filesystem
Sistemin destekledigi filesystemleri listeler.
localhost# statserial 
seriportların statulerini ekrana basar.
localhost# whereis komut_adı
komut_adı ile verilen komutun hangi directory altında oldugunu manuellerinin yerini vs hakkında bilgi verir.Kullanımı "localhost# whereis ls" ls komutu hakkında bilgi verir.
localhost# lastb
Logon olmaya çalışan ama başarısız olan logon olma isteklerini gösterir.Çalışması içinde /var/log/btmp dosyasının varolması gerekiyor.Eger yoksa kendimiz bu dosyayı oluştururuz.Sistemin güvenligi açısından bu dosya hakları sadece root erişebilecek şekilde degiştirilmelidir.
localhost# time komut
hangi prosesin (süreç) ne kadar zaman kullanıldıgı hakkında bilgi verir.Mesela "localhost# time ls " şeklinde örnek verilebilir.
localhost# who
Sisteme kim logon ise onu kullanıcısı gösterir.
localhost# rwho -a 
Bu komut ile makinenizi remote baglı kullanıcıları görebilirsiniz.
localhost# echo $PATH 
Çevre degişkenlerini ekrana basar.
localhost# dmesg 
Açılıştaki çekidek mesajlarını ekrana basar. 
localhost# sysctl -a
komutu ile kernel parametrelerini görebilirsiniz.
localhost# stat dosya_adi
verilen bir dosya hakkında bilgilere erişebilirsiniz.
localhost# badblocks
sistemdeki bad sektörleri gösterir.
localhost# quota 
Eger kullandıgınız sistemde size bir kota koymuşlarsa bu kotanın hakkında bilgi almak için kullanılır.Kota koymak demek yani kullanıcıların diskte üzerinde kısıtlı alana sahip olmalarıdır.Mesela benim okul lab'ındaki kotam 5MBJ . (limit of disk usage). 
localhost# ifconfig
sistemin TCP/IP ayarları , ethernet kartı ve Network hakkında bilgilere erişmek için kullanılan komuttur.
localhost# route 
bu komutta route tablosunu ekrana basar.
localhost# netstat
bu komutla ag kartı üzerinde yapılan konfigürasyonları ögrenebiliriz.
localhost# traceroute ip
ip yerine yazılan ip'ye hangi noktalar üzerinden erişildigini gösteren bir komuttur.

localhost# crontab -l 
crontable 'ı listeler.
localhost# kbd-mode
keyboard modunu gösterir.
localhost# kbdrate
keyboard gecikme süresini gösterir.
localhost# messages
Bu komutla inbox'ımızda kaç mail varsa ekrana basar.
localhost# mailq
Gönderilen mail kuyrugunu gösterir. 
localhost# atq
at ile sıralanmış gorevleri listeler.
localhost# batch 
at ile aynı işleve sahiptir.
localhost# umask
oluşturulan bir dosyanın oluşturulmasındaki standart izinlerini ekrana basar.
localhost# users
sistemdeki userları listeler.
localhost#echo $SHELL
hangi shell'i kullanıgımızı ekrana basar. 
localhost# tty 
hangi konsolda oldugumuz ekrana basar.

3-) ÇOK ÇEŞİTLİ İŞLEMLER
localhost# cd ..
bir üst klasöre geçmeye yarar.'cd'den sonra bir boşluk konuyor sonra .. (iki tane nokta) konuyor.
localhost# cd klasör_ismi
Klasörlerin içine girmemizi saglayan komuttur."ls -al" komutu ile listeledigimizde başında d harfi bulunan satırlar klasörleri ifade ediyor.
localhost# cd / 
bizi "/" yani root dizinine götürür.
localhost# cd~
bizi sisteme girdigimiz klasöre götürür ki bu da büyük bir olasılıla /home/kullanıcı_adı/ gibi bir dizine gitmemizi saglar.
localhost# cp kopyalanacak_dosya kopyalanacak_yer
cp yani kopya komutudur.Kopyalanacak olan dosyanın tam path'ı verilir ve kopyalanacak yerinde pathı verilir eger bulunulan klasörde ise sadece adı verilebilir.Örnegin "localhost# cp /home/kara/deneme /etc/" şeklinde bir komutla eger /home/kara/ dizinlerialtında deneme adında bir dosya varsa bu dosyayı /etc dizini altına aynı isimle kopyalar." localhost# cp deneme1 .." bu komut ise içinde bulundugumuz klasörde deneme1 isimli bir dosya varsa bunu bir üst dizine kopyalamamızı saglar.
localhost# mv taşınacak_dosya taşınacagı_yer
move bu komutta dosyanın kopyası degilde kendisi taşınır.Windoz altındaki cut/paste gibi düşünülebilir.Kullanımı yukarıda anlatılan "cp" komutu gibidir.
localhost# rm dosya_adı
remove eger bulundugunuz dizinde degilse dosya tam dizin sırası yani path'ı verilmelidir.Mesela "localhost# rm /home/kara/deneme2 " yani eger /home/kara/ bu dizinler varsa (home dizini kesinlikle vardır sistemle beraber default olarak gelir ama kara klasörü olmayabilir bu bizim kullanıcı adımızdır) bu klasörlerin altında bulunan deneme2 adlı dosyayı siler.Sistemden birşey silerken iki kere düşünün çünkü windozdaki gibi geri dönüşüm kutusu yoktur.Yani geri dönüşsüz olarak silinir.
Açıklama:Sisteme kullanıcı eklendiginde kullanıcıya özel dizin oluşturulur bu dizin ise eger ayarlarla oynanmamışsa /home/kullanıcı_adı/ şeklinde olur.
localhost# rmdir klasör.adi
Adı belirtilen klasörü silemeye yarar.Bunun yerine 
"rm -r" komutuda kullanılabilir ya da "rm -R" şeklinde kullanılabilir (büyük-küçük harf parametrelerde de farklı işlevleri dile getirir.) 

localhost# mkdir deneme3
make directory yani bulundugunuz dizine klasör oluşturmak için kullanılan komuttur.Yukarıdaki komutla bulundugunuz klasörün içine deneme3 isimli klasör oluşturmuş olduk.
localhost# startx 
Sistemdeki Xwindow arayüzünü çalıştırmaya yarayan bir komuttur.Eski sistemlerde genelde standart olarak gnome arayüzü gelirdi ve startx yazınca gnome açılırdı.Yeni sistemlerde ise kde daha popüler.Daha çok Windoza benziyor ve kullanımı daha kolay.Eger degişik bir arayüz kullanmak istiyorsanız afterstep'I öneririm.
localhost# xinit
bunu yazınca xwindow açılacak ve bir pencere çıkacak o pencere içine istedigimiz program adını yazarak istedigimiz masaüstü programını çalıştırabiliriz.Mesela çıkan pencereye afterstep yazarız ya da kde vs.Bu eski bir yöntemdir switchdesk komutu daha kolay ve kullanışlıdır.
localhost# switchdesk
her startx yazınca aynı masa üstü açılsın istiyorsak bu komutu kullanırız.Mesela "localhost# switchdesk kde" yaparsak startx yazınca kde açılır. "localhost# switchdek afterstep" yaparsak startx yazınca afterstep açılır vs.Sisteme girdiginiz directory (/home/username/ olur genelde ) içine ".Xclient" diye (başında nokta var ve X büyük)dosya açarız (varsa yeniden oluşturmayız.)İçine de "exec kde" yazarız.Daha sonra bu dosyayı çalıştırılabilir hale getiririz chmod komutuyla sonra bir defa çalıştırırız.Sonuç olarak startx yazınca artık kde çalışacak böylece "switchdesk kde" komutunun yaptıgını manuel olarak yaptık.

localhost# mount -t filesystem mount.edilecek.aygıt mount.edilecek.yer
mount komutunu kullanım örnekleri
localhost# mount -t iso9660 /dev/cdrom /mnt/cdrom
cdrom mount etme komutu.Xwindowda cdrom simgesine tıklayınca otomatikmen mount eden linux verisyonlarıda vardır.

Aşagıdaki komut ile windows partionınına linux altından erişebilecek hale gelecegiz.
localhost# mount -t msdos /dev/hda1 /mnt/dos
Yukarıdaki komutta varsayılan şeylerden ilki benim bir windows pariton'ınım var ve bu partion /dev/hda1 aygıtında.İkincisi ise /mnt/ klasörü altında önceden dos adında bir dizin oluşturulmuş.
Bu dizini kendimiz oluşturabiliriz. "fsconf" komutuyla windows partion'nımızın nerede olduguna bakabiliriz.Eger bu komut çalışmaz ise /etc/lilo.conf dosyası içinde label=dos olan satırın üstündeki kısımdaki devicenin ne olduguna bakarız.
Otomatik olarak her defasında windows partion'ımızı mount etsin istiyorsak mnt dizini altında dos adında bir klasör oluştururuz bunun için gerekli komut " localhost# mkdir /mnt/dos" ve sisteme root olarak gireriz./etc/fstab dosyasını bir metin editörü ile açıp içine
/dev/hda1 /mnt/dos msdos 0 0 
satırı ekleriz. 


localhost# shutdown now 
sistemi kapatmak için kullanılır.Eger now yerine hiçbirşey yazmazsak shutdown komutunun parametrelerini gösreten bir yazı çıkar eger now yerine bir sayı yazarsak o kadar dakika sonra sistem kendini kapatır.Mesela "localhost# shutdown 2" 2 dakka sonra sistem kendini kapatır. "localhost# shutdown -hf now" sistemi kapatır." localhost# shutdown -hfr now" restart eder.Komut için root olmak gerekiyor.
localhost# reboot
sistemi reboot komutudur.root olmak gerekiyor.
localhost# lpr dosya_Adı
belirtilen dosyayı lokal printerdan kâgıda dokmek için kullanılan komuttur.
localhost# ln orjinal.dosya linkin.adi
bu komut windowstaki shortcut (kısayol) 'a benziyor.Birinci parametre orjinal dosya ikinci parametre ise linkin adı oluyor.Linuxte disk dosyalarına isim ile erişilmez inode denilen işletim sistemi tarafından verilen numaralarla erişilir.Eger ln komutu kullanılırken hiçbir parametre kullanılmazsa hardlink oluşur.Eger -s parametresi kullanılırsa sembolik link yapmış oluruz.Aralarında bazen uygulamada önem kazanan farklar olabilecegi için kısa bir açıklama verebiliriz.
hardlink ancak aynı filesystem içinde yapılabilir.Yani windoz partion'ınındaki bir dosya için Linux partion'ınında hardlink veremeyiz.Sembolik linkte ise böyle bir kısıtlama yok.hardlinkte iki dosya da aynı inodeye sahip oluyorlar sembolik linkte farklı inodeleri oluyor.Sembolik link oluşturulmuş bir dosyada erişim hakları rxw hepsi tüm userlar için var görünür ama buna aldanmamak gerek çünkü linkin erişimide orjinal dosyada erişimle aynıdır.hardlinkte orjinal dosyayı silsekte linki kalıyor.Sembolik linkte ls komutu verilince link işareti görülür ve neye link ettigini anlayabiliriz.hardlinkte ise aynı inodeye sahip dosyalar 
linklidir diye düşünebiliriz.
localhost# chmod kullanıcı(+,-)izinler dosya_adi
change mod komutu ile dosyalar ve klasörler üzerinde erişim haklarını degiştirebiliriz.ls -al komutu verince en sagda d rwx r- r-- gibi ifadeleri görürüz.
Bunlardan en sagdaki d ifadesi bunun bir klasör oldugunu ifade eder. r read yani okuma iznini w write yani yazma iznini x execute yani çalıştırma iznini gösterir.En soldan ilk üç izin dosyanın sahibinin iznini , sonraki üç izin grup iznini , en sagdaki üç izin ise diger kullanıcılar o dosya ya da klasör üzerindeki izinlerini gösterir.Eger izin ifadesi yerinde - işareti varsa o noktadaki izin yoktur manasına gelir.Klasörlerde okuma izni o klasörün ls ile içerigini ögrenme , yazma ise o klasörün içine birşeyler kopyalama ya da içinde birşeyler oluşturma olarak karşımıza çıkar.
d rwx r-x r-- :yandaki izinleri şu şekilde yorumlarız
bu bir klasördür.
Kullanıcı rwx tüm izinlere sahiptir.
Kullanıcın içinde oldugu grup rx haklarına sahiptir. 
Diger kullanıcılar ise sadece r izinine sahiptir.
İzinleri degiştirme ise şu şekilde olur.
"chmod kimlere.izin.verilecek+hangi.izinler.verilecek
dosya" kimlere.izin.verilecek grubunda üç kişi vardır.u user'ı ifade eder.g user'ın içinde oldugu grubu ifade eder. o others yani diger kullanıcıları ifade eder.Örnegin 
"localhost# chmod u+rx dosya" user'a rx izini verilir.
"localhost#chmod gu+w dosya" grup ve user'a w izini verilir.
"localhost#chmod o+x" diger kullanıcılara execute izni…
eger '+' yerine '-' işareti kullanılırsa o izinler verilmez alınır.
Mesela
"localhost# chmod uo-w dosya" user ve others'dan w izini kaldırılır.
"localhost# chmod a-w dosya" a parametresi ise herkes yani all yani user+grup+others 'ı temsil eder.
Unix sistemlerde ise sayısal olarak yapılır.izinleri ikilik sayı düzeninde sayılara karşılık düşürürüz.3 izin ikilik sistemde en fazla 7 sayısına karşılık düşer.
Yani şu şekilde düşünürüz 
d 111 1-- -1- : 7 4 2
d rwx r-- -w- :
mesela "chmod 755 dosya" bu dosyaya şu izinleri verir
rwx r-x r-x : yani usera tüm izinler others ve gruba ise r ve x izinleri
localhost# chown kullanici.adi dosya.adi
bu komutla bir dosyanın sahibinin degiştirilmesi (owner) saglanır." localhost# chown kara beep.c" eger dosyayı degiştirme hakkına sahipsek yukarıdaki komutla beep.c dosyası kara isimli kullanıcıya atanır.
localhost# chgrp grup.adi. dosya.adi
bu komutla bir dosyanın grubu degiştirilir ve chown sonrasında kullanılır.Mesela kara isimli kullanıcı kernelhacker isimli grup üyesi olsun bu komutların kullanımı beep.c dosyası üzerinde şu şekildedir.
localhost# chown kara beep.c
localhost# chgrp kernelhacker beep.c
localhost# loadkeys ülke.kodu
bu komutla klavyemizi ilgili ülke kodunda olacak şekilde degiştirmemizi saglar.Meslea "loadkeys trq" bu komutla klavyemiz tr ve q tipinde olur (Türkçe q klavye).

localhost# tar -cvf dosya.adi.tar dosya
dosya.adi yerine klasör adı da gelebilir.Mesela bir dizinde 'veriler' adında klasörümü tarlamak istiyorsam
"localhost# tar -cvf veriler.tar veriler" şeklinde yazarız.
Eger tarlanmış bir dosyayı açmak istiyorsak parametrelere x parametreside eklenir.Mesela açmak için "localhost# tar -cvfx veriler.tar veriler" şeklinde verilir komut.
-c create oluşturma.
-f force 
-x extract açma.
-v verbose yani olayın gelişmesi ile ilgili açıklamaları ekrana basar.
localhost# gzip dosya
dosya sıkıştırma formatlarından biridir.Dosya yerinde klasörde olabilir ama klasörün adı degişmez sadece içindeki dosyaların isimleri dosyaadi.gz şekline dönüşür.Kullanımı "localhost# gzip deneme" yaptıgımızda deneme isimli dosya deneme.gz şekline dönüşür.gziplenmiş bir dosyayı açmak içinde iki yöntem vardır.
localhost# gzip -d deneme.gz 
ya da
localhost# gunzip deneme.gz
localhost# gzip -h ise yardımı görüntüler.


localhost# compess dosya
gzip gibi bir sıkıştırma biçimidir.Sıkıştırma sonucunda oluşan dosya şu şekildedir." localhost# compress deneme"
deneme.Z şeklinde oluşur.
Açma işlemi localhost# uncompress deneme.Z 
ya da
localhost# compress -d deneme.Z 
şeklindedir.
localhost# lilo
Eger lilo içinde bir degişiklik yapmışsanız sisteminizin bunu algılayabilmesi için yukarıdaki komutu vermelisiniz.
"localhost# lilo -u " komutu ise liloyu siliyordu.
localhost# at -m saat (am-pm) (today vs ya da tarih)
karşımıza çıkan menuye istenilen gorevler yazılır.ctrl+d tuşu ile çıkılır.
-m parametresi mail gondermesini saglar.

localhost# aumix
Ses ile ilgili ayarlara erişiriz.
localhost# ncftp i